Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla uğraşta kilit kıymet taşıyan ve fiyatları 2,19 ila 44 dolar ortasında değişen aşıların, global çapta yıllık 10-25 milyar dolar pazar büyüklüğü oluşturması bekleniyor.
Morgan Stanley ve Credit Suisse tarafından yapılan araştırmaya nazaran, ortalama tek doz Kovid-19 aşısının 20 dolar olduğu baz alındığında aşı üreticisi ilaç firmalarının yalnızca ABD, Avrupa ve öteki gelişmiş ülkelerden yılda 10 milyar dolar gelir elde etmesi öngörülüyor.
Araştırmaya katkı sunan Morgan Stanley Analisti Matthew Harrison’ın iddialarına nazaran de dünya genelinde insanların her yıl aşılanması durumunda kelam konusu gelir global çapta yıllık 25 milyar dolara ulaşabilir.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) tarafından oluşturulan Kovid-19 data tablosunda yer alan bilgilere nazaran, farklı ilaç şirketlerinin tek doz Kovid-19 aşısı için uyguladığı satış fiyatı 2,19 ila 44 dolar ortasında değişiyor.
İngiliz basınında ise AstraZeneca tarafından üretilen aşının tek doz satış fiyatının 4 dolar, Sanofi-GSK tarafından üretilen aşının 10 dolar düzeyinde olduğu belirtiliyor. Moderna ise ağustos ayında tek doz aşının satış fiyatının en fazla 37 dolar olacağını duyurmuştu.
Salgının ortaya çıkışından bugüne kadar geçen müddette gözler daima aşı çalışmalarında oldu.
Salgın kaynaklı ölümlerin önüne geçilmesi ve günlük hayatın olağana dönmesi, aşılamanın faal formda yapılmasına bağlı olurken, bu alanda ülkelerin, şirketlerin yaptığı çalışmalar daima gündemin birinci sıralarında yer aldı.
Merkezi Londra’da bulunan bilimsel data tahlil şirketi Airfinity’nin bilgilerine nazaran, bugüne kadar koronavirüse yönelik aşı çalışmaları için devletlerin bütçesinden toplam 6,5 milyar sterlin (8,92 milyar dolar) ayrıldı. Kar hedefi gütmeyen farklı tertipler da aşı çalışmalarına yaklaşık 1,5 milyar sterlin (2,06 milyar dolar) düzeyinde katkı sundu.
AstraZeneca, Pfizer/BioNTech, Novavax, Sinovac, Curevac, Johnson & Johnson, Sanofi/GSK, Sanofi/Translate Bio aşı çalışmalarına kamu ve hayır kurumları tarafından verilen dayanaklar de dahil olmak üzere toplam 16 milyar 675 milyon sterlin (22,88 milyar dolar) düzeyinde yatırım yapıldı. Aşı çalışmaları için yapılan yatırımların uzun vadede yatırımcılara kar sağlaması bekleniyor.
Bu ortada, birçok ilaç şirketi, hükümetlerle yürüttükleri görüşmelerde, alım gücüne nazaran farklı fiyat uygulayabilmek, gerektiğinde esneklik sağlayabilmek ve başka şirketlerle rekabet edebilmek için satış fiyatlarını açıklamaktan kaçınıyor.
Airfinity datalarına nazaran, gelişmiş ekonomiler şimdiden Pfizer-BioNTech ve Moderna tarafından üretilen aşıların yüzde 85’ini satın almış durumda. Öbür ülkelerin de yüklü olarak satış fiyatı daha makul ve lojistiği daha kolay olan AstraZeneca ve Sinovac’ı tercih etmesi bekleniyor.
Merkezi Londra’da olan insani yardım kuruluşu Oxfam, Milletlerarası Af Örgütü ve Artık Global Adalet üzere sivil toplum kuruluşları tarafından oluşturulan Halkın Aşı Dayanışması, yaptığı açıklamada, dünya nüfusunun yüzde 14’ünü oluşturan gelişmiş ülkelerin şimdiden aşıların yüzde 53’ünü satın aldığını duyurdu.
Bloomberg HT