Dünya Bankası baş ekonomisti Carmen Reinhart, “Salgın öncesi standarda geri dönmek vakit alacak. Kovid-19’un sonuçları pek çok ülke için aksine dönmeyecek. Tıpkı Covid-19’dan iyileşen birtakım hastaların uzun periyodik semptomlar çekmesi üzere, bu yılki V biçimindeki toparlanma azaldığında birebir şeyin global iktisat için de geçerli olacağı anlaşılıyor” dedi.
26 trilyon dolarlık kriz dayanağı ve aşıların gelmesi beklenenden daha süratli bir iyileşmeyi tetiklerken, yetersiz eğitimin mirası, işlerin yok edilmesi, savaş periyodu borç düzeyleri, ırklar, cinsiyetler, kuşaklar ve coğrafyalar ortasındaki eşitsizliklerin artması kalıcı izler bırakıyor. Bunların birden fazla en yoksul ülkelerde gerçekleşiyor.
Irvine’deki California Üniversitesi’nden Vellore Arthi, geçmiş krizlerin uzun vadeli sıhhat ve ekonomik darbelerini incelerken “Zorlu bir yıl yahut daha uzun bir mühlet sonra, işler yoluna girdiğinde nitekim rahatlamış hissetmek çok kolay. Fakat tarihî olarak gördüğümüz tesirlerin birden fazla çoklukla onlarca yıldır ve kolay kolay ele alınamıyor” yorumunu yaptı.
Sonuç olarak, geçen yıl gayri safi yurtiçi hasıladaki düşüş Büyük Buhran’dan bu yana görülen en büyük düşüştü. Memleketler arası Çalışma Örgütü, bu durumun 255 milyon şahsa tam vakitli işe muadil bir maliyete mal olduğunu kestirim ediyor. Pew Araştırma Merkezi’ndeki araştırmacılar, global orta sınıfın 1990’lardan beri birinci defa küçüldüğünü varsayım ediyorlar.
Oxford Economics Ltd. tarafından geliştirilen 162 ülkede 31 ölçümden oluşan bir araştırma Filipinler, Peru, Kolombiya ve İspanya’nın uzun vadeli yara izlerine karşı en savunmasız ekonomiler olduğunu vurguladı. Avustralya, Japonya, Norveç, Almanya ve İsviçre en iyi sıralarda yer aldı.
Milletlerarası Para Fonu, gelişmiş iktisatların bu yıl ve sonrasında virüsten daha az etkilendiğini, düşük gelirli ülkelerin ve gelişmekte olan pazarların daha fazla acı çektiğini görüyor – varlıklı ulusların daha fazla vurulduğu 2009’un bilakis. Önümüzdeki yıl ABD GSYİH’sının Covid-19’dan evvel kestirim edilenden bile daha büyük olacağı öngörülürken, IMF’nin iddiaları, dünyanın bir numaralı iktisadı için salgının neden olduğu küçük bir yara izi olduğunu gösteriyor.
Dünya Bankası, Ocak ayı raporunda, düzeltici tedbirler alınmadığı takdirde, “küresel büyüme hayal kırıklıklarının on yıllık” olduğu konusunda ihtarda bulundu. Global üretimin 2025 yılına kadar salgın öncesi eğiliminden yüzde 5 daha düşük olacağını öngörmüştü.
BN
Bloomberg HT