Türk Müteahhitler Birliği (TMB), Türkiye ekonomisinin can damarı olan inşaat sektöründeki nakit akışı sorununu çözmek ve finansman yükünü hafifletmek amacıyla kritik bir çağrıda bulundu. Birlik, kamu tarafından yürütülen tüm yapım işlerinde Katma Değer Vergisi (KDV) tevkifatı uygulamasının yaygınlaştırılmasını talep ediyor.
TMB’nin analizine göre, bu düzenleme, özellikle büyük ölçekli ve uzun soluklu projelerde müteahhitlerin sırtındaki finansman yükünü hafifletecek, sektörün rekabet gücünü artıracak ve kamu bütçelerine de olumlu yansımalar getirecek.
İnşaat Sektörünün KDV Finansman Çıkmazı
Mevcut Sistem: Peşin Ödeme, Gecikmeli Tahsilat
Mevcut vergi sisteminde, müteahhitler gerçekleştirdikleri kamu projelerinde ortaya çıkan KDV’yi devletten alacaklı duruma geçiyor ancak bu tutarı genellikle aylık veya daha uzun vadelerde tahsil edebiliyor. Buna karşılık, projelerin inşaat aşamasında kullanılan malzeme, işçilik ve diğer kalemlere ait KDV ödemelerini peşin yapmak zorunda kalıyorlar. Bu durum, özellikle milyarlarca liralık projelere imza atan firmalar için ciddi bir finansman boşluğu yaratıyor.
TMB, bu finansman boşluğunu kapatmak zorunda kalan müteahhitlerin banka kredilerine yöneldiğini belirtiyor. Yüksek faiz oranları altında alınan bu krediler, zaten yükselen proje maliyetlerini daha da artırarak, sektörün karlılığını ve sürdürülebilirliğini olumsuz etkiliyor. Nihayetinde, bu ek maliyetler dolaylı yoldan kamu ihalelerine de yansıyarak devletin proje giderlerini yükseltiyor.
Çözüm Önerisi: Vergi Tevkifatının Yaygınlaştırılması
KDV Tevkifatı Nasıl İşler?
KDV tevkifatı, vergi sorumluluğunun idare ile yüklenici arasında bölüştürülmesi anlamına geliyor. Bu sistemde, kamu idaresi, müteahhitten KDV’nin tamamını ödemesini beklemek yerine, ödenecek KDV’nin belirli bir oranını (örneğin yarısını veya tamamını) doğrudan müteahhit adına vergi dairesine yatırıyor. Böylece müteahhit, kendi üzerine düşen KDV yükünü azaltmış ve nakit akışını rahatlatmış oluyor.
Beklenen Faydalar ve Ekonomik Katkılar
TMB, KDV tevkifatı uygulamasının tüm kamu projelerine yaygınlaştırılmasının birden fazla fayda sağlayacağını vurguluyor:
- Finansal Rahatlama: Müteahhitlerin KDV finansmanı yükünü büyük ölçüde azaltır, nakit akışlarını iyileştirir.
- Maliyet Azalımı: Dış finansman ihtiyacını düşürerek, kredi maliyetlerinden kaynaklanan faiz yükünü hafifletir.
- Yatırım Potansiyeli: Serbest kalan sermayenin yeni yatırımlara, teknoloji ve inovasyona yönlendirilmesine olanak tanır.
- Rekabet Artışı: Daha küçük ölçekli firmaların da finansal engelleri aşarak büyük ihalelerde rekabet edebilmesini sağlar, sektördeki rekabeti güçlendirir.
- Kamu Tasarrufu: Müteahhitlerin maliyetlerinin düşmesi, kamu ihalelerinde tekliflerin daha rekabetçi hale gelmesini sağlayarak dolaylı yoldan kamu bütçelerine tasarruf sağlar.
- Uluslararası Cazibe: Vergi yükünün basitleştirilmesi, yabancı yatırımcılar için Türkiye inşaat sektörünü daha cazip hale getirir.
TOKİ Modelinden Genişlemeye Çağrı
TMB, KDV tevkifatı uygulamasının kamu projeleri içinde hali hazırda sadece Toplu Konut İdaresi (TOKİ) tarafından yürütülen konut projelerinde kısmi olarak uygulandığına dikkat çekiyor. Birlik, bu başarılı ve sektör üzerinde olumlu etkileri görülen modelin, Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri (DSİ) gibi diğer kamu idareleri tarafından ihale edilen tüm altyapı ve üstyapı yapım işlerine genişletilmesinin önemini vurguluyor.
Sektörün Stratejik Önemi ve TMB’nin Vurgusu
TMB’ye göre, inşaat sektörü, doğrudan ve dolaylı olarak 200’den fazla alt sektörü beslemesi, milyonlarca kişiye istihdam sağlaması ve Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payıyla Türkiye ekonomisinin lokomotif güçlerinden biridir. Sektörün finansal sürdürülebilirliği ve sağlıklı büyümesi, ülkenin genel ekonomik istikrarı için hayati öneme sahiptir. Bu nedenle, KDV tevkifatı gibi finansal mekanizmaların etkinleştirilmesi, sektörün önündeki engelleri kaldırarak daha fazla katma değer yaratmasına olanak tanıyacak kritik bir adımdır.
Türk Müteahhitler Birliği, bu düzenlemenin acilen hayata geçirilmesi çağrısını yineleyerek, kamu projelerinde KDV tevkifatının yaygınlaştırılmasının hem müteahhitlerin finansal yükünü hafifleteceğini hem de kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkıda bulunarak ülke ekonomisine geniş çaplı faydalar sağlayacağını belirtiyor. Bu adımın, Türkiye’nin inşaat sektörünü uluslararası alanda daha rekabetçi bir konuma taşıyacağı da ifade ediliyor.