İran, ABD’nin petrol ihracatına uyguladığı yaptırımlardan ötürü ortaya çıkan zararın 70 milyar dolar olduğunu ve ABD’nin bunu ödemesi gerektiğini söyledi.
Ayetullah Ali Humeyni’nin danışmanlarından olan ve Dış Bağlar Strateji Kurulu Lideri Kemal Kharrazi, ABD’nin Seçilmiş Lideri Joe Biden’ın Trump tarafından 2018 yılında bırakılan nükleer mutabakata geri dönmesi için bu ödemenin bir ön şart olduğunu belirtti.
ABD, İran petrolünün satın alınmasını sağlayan yaptırım muafiyetini 2019 yılında kaldırmıştı. Bloomberg’in derlediği datalara nazaran, İran’ın 2017 yılında günlük 2,6 milyon varil olan petrol ihracatı geçtiğimiz Aralık ayında 355 bin varile kadar gerilemişti. İran’ın ihraç ettiği petrolün neredeyse tamamı şuan Çin’e gidiyor.
Nükleer mutabakat ile ilgili son gelişmeler neler?
Lider Hasan Manevî geçen ay yaptığı bir açıklamada, yaptırımlardan ötürü kaynaklanan zararın telafisinin nükleer muahedeyi tekrar canlandırmak için gerekli kesin bir önkoşul olarak sunulmasına gerek olmadığının işaretlerini vermişti.
İran, Birleşmiş Milletler’in nükleer kontrol sistemine uranyumu yüzde 20 oranında zenginleştirmeyi planladığını söylemişti, sonrasında zenginleştirmeye başladıklarını duyurmuştu. Bu düzeylerde bir zenginleştirme en son 2015’teki muahede öncesinde yapılıyordu.
Günlük basın toplantısında İran ile global güçler ortasında imzalanan nükleer muahedenin artık “ölü” sayılıp sayılmadığına yönelik soruyu yanıtlayan AB Kurulu sözcülerinden Peter Stano, “Eğer bu açıklama uygulamaya koyulursa bu İran’ın nükleer taahhütlerinden önemli manada ayrılması demek olur. Bunun da nükleer silahların yayılmasını önlemede önemli sonuçları olacaktır.” demişti.
İran ile nükleer muahedeye imza atan ülkelerin bu muahedeyi canlı tutmak istediğini vurgulayan Stano, “Bu muahede tüm taraflar yükümlülüklerini yerine getirdiği sürece canlı kalacaktır.” diye belirtmişti.
Bloomberg HT