ABD ile Çin arasındaki ticaret gerilimi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin mallarına yönelik gümrük vergilerini artırma ve daha geniş çaplı ek vergiler uygulama tehdidiyle zirveye ulaştı. Bu hamleler, küresel piyasalarda önemli dalgalanmalara yol açarak yatırımcıları endişelendirdi.
Piyasalar, beklenen bir anlaşmanın aksine ticaret savaşının yeniden alevlenmesiyle sarsılırken, Asya piyasaları sert düşüşler yaşadı. S&P 500 ve Dow Jones vadeli işlemleri de bu gelişmelere paralel olarak geriledi. Altın gibi güvenli liman varlıkları değer kazanırken, petrol fiyatları ve Çin Yuanı dolar karşısında zayıfladı.
Trump’ın Sert Adımları ve Suçlamaları
Başkan Trump, Twitter üzerinden yaptığı açıklamalarla, 200 milyar dolarlık Çin ürününe uygulanan gümrük vergisini %10’dan %25’e çıkaracağını ve bu kararın cuma gününden itibaren geçerli olacağını duyurdu. Trump ayrıca, henüz vergilendirilmemiş 325 milyar dolarlık ek Çin ürününe de %25 oranında vergi uygulama tehdidinde bulundu.
Trump, Çin’i daha önce üzerinde anlaşılan birçok konuda geri adım atmakla suçlayarak, ABD’nin bu konuda duruşunu değiştirmeyeceğini vurguladı. Pazarlıkların bir anlaşmayla sonuçlanmaması durumunda, kalan tüm Çin ürünlerine ek gümrük vergisi uygulanacağını belirtti. Her ne kadar Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile “mükemmel bir ilişkisi” olduğunu ifade etse de, Amerikan işçi ve çiftçilerinin çıkarlarının her şeyin üstünde olduğunu yineledi.
Çin’den Karşılık ve Müzakere Çabaları
ABD’den gelen bu sert açıklamalara Çin’in yanıtı gecikmedi. Çin Ticaret Bakanlığı, gümrük vergilerinin yükseltilmesi durumunda “gerekli karşı tedbirleri” alacaklarını açıkladı. Ancak gerilime rağmen, Çin Başbakan Yardımcısı Liu He liderliğindeki bir heyet Washington’a gelerek müzakerelere devam etti. Çin tarafı, adil bir anlaşmaya varmanın önemini vurgularken, herhangi bir baskıya boyun eğmeyeceklerini de net bir şekilde ifade etti.
Küresel Piyasaların Tepkisi
Ticaret savaşındaki bu yeni tırmanış, küresel piyasalarda geniş çaplı bir etki yarattı:
- Asya Piyasaları: Bölgedeki borsalar, güne önemli düşüşlerle başladı.
- ABD Vadeli İşlemleri: S&P 500 ve Dow Jones endekslerinin vadeli kontratları, açılış öncesi işlemlerde değer kaybetti.
- Güvenli Limanlar: Yatırımcılar riskli varlıklardan kaçarak altına yöneldi, bu da değerli metalin fiyatını yukarı taşıdı.
- Emtia Piyasaları: Küresel ekonomik büyüme endişeleriyle petrol fiyatlarında düşüş görüldü.
- Döviz Piyasaları: Çin Yuanı, dolar karşısında zayıfladı ve bu durum ticaret geriliminin para birimi üzerindeki baskısını gösterdi.
Daha önce ABD, 50 milyar dolarlık Çin ürününe %25, ardından 200 milyar dolarlık ürüne %10 gümrük vergisi uygulamıştı. Çin de bu adımlara karşılık vererek 110 milyar dolarlık ABD ürününe ek vergi getirmişti. Yeni gelişmelerle birlikte, ticaret müzakerelerinin geleceği ve küresel ekonomi üzerindeki potansiyel etkileri büyük bir belirsizlik yaratıyor.
